نشدن

 چشم به هم می‌زنی و نوزده سال گذشته. به خودت می‌آیی و می‌بینی چند سالی است گوشه‌یی پرت از دنیا روز را شب می‌کنی، هفت‌سین به هفت‌سین می‌گذرانی، و دیگر منتظر نیستی. قید همه را زده‌ای. بیش‌تر عمرت را تنها بوده‌ای و با خودت حرف زده‌ای. هیچ‌کدام از آن‌هایی که مخاطب مکالمه‌های طولانی‌ات بوده‌اند، حتی از موضوع مکالمه خبر ندارند. به خودت می‌آیی و می‌بینی این فیل‌های صورتی که گوشه‌ی اتاق‌ات نشسته‌اند، سال‌هاست دیگر در عالم واقع وجود ندارند. لابد آدم مزخرفی بودی که رهایت کردند. یا تو رها کردی. نتیجه یکی است.

راستی... خیلی وقت است من در قطب شمال‌ام، چند هزار کیلومتر دورتر از برجک نگه‌بانی‌ام. آن جنگ مغلوبه شد. تمام شد. نشد.

نصف راه، 6

 دور ریختم. خیلی چیزها مانده که دور بریزم البته. وقت چندانی هم ندارم. بد پیش نمی‌رفت، گرچه خیلی کند، به جان‌کندن... تا دیروز... خيلی سال است که فهمیده‌ام توقعی نباید داشت. نباید خواست حتا. طرح‌کردن‌اش هم بی‌مورد است. ولی بگذار بگویم که دیشب نتوانستم بخوابم. صبح خواب‌ام برد. خواب دیدم و بیدار شدم و خواب دیدم و بیدار شدم و... هر بار تو آمدی، دست‌ام را گرفتی و گفتی بلند شو. هر بار گفتم نمی‌توانم و تو باز گفتی بلند شو. دوست‌داشتن تو ممکن بود در خواب، گرچه در خواب هم مسافر بودی، ولی انگار می‌شد با تو آمد، با تو ماند. بار آخر بیدار که شدم، به رخوت این قرص‌ها که توانستم غلبه کنم و از جا بلند شوم، فقط دل‌ام می‌خواست به تو زنگ بزنم و بگویم: کمک‌ام کن بتوانم بگویم دوست‌ات دارم، بتوانم بگویم با من بیا یا من را با خودت ببر، کمک‌ام کن اصرار کنم و تا موافقت نکنی دست برندارم. می‌خواستم بگویم: کمک‌ام کن يک گوشه‌ی دنج پیدا کنیم و پناه ببریم و آرام بگیریم. بگویم که: یک روز هم بدون تو سخت می‌گذرد. کمک‌ام کن بگویم: بمان و هرگز نرو... گفتم که دل‌ام برای تو تنگ می‌شود. کاش می‌دانستی که فکر می‌کردم دل پاخورده‌ی من دیگر برای کسی تنگ نمی‌شود... تا تو را دیدم. کاش می‌دانستی و همین کافی بود که بمانی

نصف راه، ۵

دیر شده. به وقت‌اش خواستنی بود، گیرم که خواستنی‌ترین. تواتر استیصال کم شده، شاید هم اثر این قرص‌های گند و کثافت باشد، اما فقط به همین ختم می‌شود، به تواتر کم‌تر. وقتی نازل می‌شود به همان شدتی است که روز اول بود. همان‌قدر متشنج و مبهم و اغواگر. بالاخره که تن دادم به این قرص‌های کثافت، کاش همان موقع تن داده‌بودم. لجنی می‌شدم مثل بقیه. می‌جویدم و تف می‌کردم و می‌رفتم. این همه احساس حماقت نمی‌کردم دست کم. فوق‌اش حس گناه. آن هم که طبیعت آدمی‌زادی‌ام می‌بود و لابد خوش‌رفتارتر و خوش‌تعریف‌تر و خوش‌فرجام‌تر

دست بردم و یکی دو هزار برگ کاغذ را نخوانده و پاره‌نکرده ریختم در کیسه و گذاشتم پشت در. حس کردم دل‌ام می‌خواهد همه چیز را بریزم در کیسه و بگذارم پشت در. بتکانم و دور بریزم. نه که از نو بسازم و بخرم و بنویسم، نه... خالی کنم. پانزده جای نشستن در این خانه، روز خالی و شب خالی، آزارم می‌دهند. دست‌ام نمی‌رود که دور بریزم. نه دست‌ام می‌رود، نه دست‌ام می‌رسد کاری کنم. اما همین که یکی دو هزار برگ را گذاشتم پشت در یعنی نصف راه را رفته‌ام. روزی هم خودم را می‌گذارم پشت در تا ببرند

نصف راه، ۴

 هیچ‌کس نبود. بین دو ردیف چنار صورت‌ام را سپردم به سوز بی‌واسطه‌ی سرمای نوباوه‌ی پاییز. نفس کشیدم. بعد نمی‌دانم چند ماه و چند روز و چند ساعت. هیچ‌کس نبود و بی‌حایل و مکافات نفس کشیدم. بوی برگ‌های دود‌گرفته را که نفس بیرون می‌دادند فروبردم. هیچ‌کس نبود و نفس کشیدم. نبودن تلخ است. سودای درآغوش‌کشیدن نابوده تلخ است. ناممکن تلخ است. اما نفس را تنگ می‌کند آغوش. ناممکن می‌برد. نبود که نفس کشیدم، بی‌آرزو، بی‌رؤیا. زبان‌بسته‌ی اخته فحل‌شدن‌اش از سر غریزه‌یی بی‌قاعده است. دریدن اما قاعده‌ی بودن است. راه نفس زبان‌بسته را ببندی می‌درد. یک بار که درید نصف راه را رفته. تا آن سر دنیا هم می‌رود که بدرد

نصف راه، ۳

 نفس‌ام برید. قرارم بود با خودم حرف بزنم و به نتیجه برسم. چنارهای نیمه‌جان خط‌در‌میان را شاهد بگیرم و تمام‌اش کنم. سؤال اما گنگ بود: دقیقاً چه چیزی را تمام کنم؟ نیمی از راه به شمردن نفس گذشت. نیم آسان‌تر اما، نیمی مبهوت مهابت چنارهای نیمه‌جان بودم در تاریکی و خلوت نیمه‌شب، نیم دیگر تکرار می‌کردم: «خودتی و خودت.» نصف راه را رفتم: کسی نیست که به فریادم برسد. یک ایستاده‌با‌مشت بده‌کارم. جای زبان‌بسته را که عوض کنی، خلق شهری‌شده‌ی خانه‌زادش ناپدید می‌شود. جای آن تمدن اخته‌ی بستنی‌خورش، خوی درنده‌ی عموزاده‌های‌اش می‌نشیند که پیش از هر چیز باید به فکر بقا باشد: قلم‌روی جدیدی بسازد، گوشه‌گوشه را به بوی تن و پیش‌آب آغشته کند، بعد روی بلندترین منظر یله‌کند تا پشه‌یی بی‌اذن‌اش پر نزند. خور و خواب معطل می‌ماند تا قلم‌رو تسخیر شود، به هر قیمتی. امشب نصف راه را نشان‌ام داد: تمدن اخته‌ی بستنی‌خور من خوی درنده‌ی عموزاده‌های‌ام را چنان کنار زده که گذاشتم پشه‌ی بی‌بته‌یی در قلم‌روی من جولان بدهد و به جای‌اش من، در منتهای استیصال به برجکی آویزان بمانم. کفتارها هم سهمی دارند از این چرخه، قبول. اما خلق شهری‌شده‌ی خانه‌زاد من بیش از آن‌که تب بیاورم خراش برداشته

نصف راه، ۲

 چرا فکر کردم امشب به همین ختم می‌شود؟ دیر شده. زمانی برای ازدست‌دادن ندارم. باید این افکار مغشوش را به بند بکشم. تو را هم درگیر کنم. چرا فکر کردم باید تو را از این افکار مغشوش حفظ کنم؟ شاید همین نصف دیگر راه باشد: دیگر کسی را از افکار مغشوش حفظ نکنم. دست کم برای مدتی که زنده‌ام. بعد که دیگر برای‌ام مهم نیست تو درگیر این افکار مغشوش مانده‌باشی یا سر کار خویش گرفته‌باشی. البته همین حالا هم حرام‌زاده‌گی را قاطی کلمات کردم: معلوم است که درگیر این افکار می‌مانی. اسم‌اش را هم گذاشته‌بودم: منتهای استیصال. می‌دانی جنین آدمی‌زاد در مقطع مهمی نصفی نخاع است و نصفی روده؟ اگر نمی‌دانستی حالا می‌دانی. همین است که وقتی اعصاب مبارک به هم می‌ریزد، روده هم راه می‌افتد. می‌دانی آن گوشه‌ی پیچاپیچ مغز مبارک که به لای پای مبارک وصل است، درست هم‌سایه‌ی گوشه‌یی است که به منتهای پای مبارک وصل است؟ اگر نمی‌دانستی حالا می‌دانی چرا وقتی با پای بعضی ورمی‌روی، لای پای‌شان فعال می‌شود. بگذار حتا یک ایده در حد نوبل برای‌ات رو کنم: سندرم پای بی‌قرار ناشی از دل‌تنگی برای خوابیدن با کسی است که در دست‌رس نیست. شک داری امتحان کن. خلاصه... می‌گفتم که درگیر افکار مغشوش من می‌مانی، گوشه‌یی از این جهان نفس بکشم یا نفس‌ام را کسی یا چیزی، دست خودم یا ویروسی ناخوانده شاید بریده باشد

دیر شده. زمانی برای از دست دادن ندارم و باید بگویم. دست کم باید تخم این افکار را جایی بکارم تا بعد از من در مغز معیوب کسی رشد کند. منظورم از کسی معلوم است که توست. مغز تو هم معیوب است که این‌ها را می‌خوانی. اگر فکر کرده‌ای که عاقل‌بشری هستی که زمام امور را به دست دارد، شاهد نقیض‌اش همین است که هنوز این جملات را می‌خوانی. ابلها موجودی که توای! و من چه خوب به چنگ‌ات آورده‌ام. در منتهای استیصال‌ای. بخواهی یا نه. بپذیری یا نه. مجبوری ببینی که وقتی می‌گویم: «دیر شده» چه منظوری در سر می‌پرورانم؟ باید بدانی. افسار کلمات را بر گردن‌ات انداخته‌ام و می‌کشم و تو هیچ گریزی نداری. شاید حتا هنوز که هیچ نگفته‌ام، آرزو کنی که دیر نشده باشد. شاید آرزو کنی که این شماره‌های نصف راه به «پایان» برسد و نویسنده‌ی این کلمات مغشوش از رنج روزگار خلاص نشود. دست کم تا رسیدن این شماره‌ها به پایان خلاص نشود. می‌بینی؟ تو هم درگیر شده‌ای و نویسنده‌ی این سطرها با بی‌رحمی و لجاجت تو را عذاب خواهد داد، و تو در منتهای استیصال گردن خواهی نهاد. روزهای سختی در پیش داری و ابایی ندارم از این‌که بگویم از عذاب کشیدن تو لذت خواهم برد

نصف راه

چرا همیشه فکر کرده‌ام که دیر شده؟ واضح است: هر چیز به وقت‌اش خواستنی است. زمان که گذشت صرفاً یک وسواس بی‌هوده است. این زمان ربطی به شرایط ندارد. همان لحظه‌يی است که خواستی‌اش. نه چون ممکن بوده، نه چون همه‌چیزش مهیا به‌قاعده بوده، نه! چون دل‌ات خواسته. حالا فرض کن این خواستن یک پای دیگر هم داشته که به اختیار تو نبوده. یا هم‌پا شده یا نه. خلاص. تمیز دادن خواسته و وسواس گاهی سخت است. فهمیدن‌اش به قرص و دوا و تراپی هم نیست، یک واقعه لازم است تا تو را از مهلکه‌ی ذهن‌ات نجات بدهد؛ یک جمله، یک کلمه، که تناقض را برای‌ات نمایان کند، که از خواب بیدار بشوی. چرا همیشه فکر کرده‌ام که دیر شده؟ چون دیر بوده. نکته‌ی مضحک ماجرا اما این است که من همیشه می‌دانستم که قرار است دیر بشود. کلمه‌يی می‌گفتی و من کلمه‌ی بعدی را پیش‌پیش می‌شنیدم، حتا پیش از آن‌که از ذهن خودت عبور کند. سؤال درست‌تر این است: چرا همیشه به خواسته‌يی چسبیده‌ام که می‌دانستم دیریاب است؟

حالا که سؤال درست را طرح کرده‌ام نصف راه را رفته‌ام. شاید پیش خودت بگویی: «چه ابلهی‌ست این، که هنوز فکر می‌کند شدنی است!» اما من کلمه‌ی بعدی را می‌شنوم -نیازی نیست باور کنی که درست می‌شنوم. و اما نصف دیگر راه: چرا دیریاب را رها نمی‌کنم؟ چرا مثلاً تو را رها نمی‌کنم؟ چرا این برجک را مثلاً رها نمی‌کنم؟ واضح است: عمری پای این‌ها گذاشته‌ام. و باور کنی یا نه، سر تا ته‌اش یک نامه کار می‌برد. کلمه‌های درست را که پشت هم ردیف کنی، حرام‌زاده‌گی هم قاطی‌اش کنی، هر کاری شدنی‌ست. فکر کرد‌ه‌ای کلاه‌برداری کار سختی است؟ کلاه‌بردارها به همه جا می‌رسند، از هیچ، و تنها ابزار دست‌شان کلمه است: کلمه‌ها و ترکیب‌های مناسب، در زمان مناسب، مستقل از مکان. نویسنده‌ی این جملات قادر است تو را به منتهای استیصال بکشاند. می‌دانی منتهای استیصال کجاست؟ بگذار این ترکیب منتهای استیصال را نابود کنم، طوری که هر بار به کار بردی یا از ذهن‌ات گذشت به یاد من بیافتی: منتهای استیصال آن‌جاست که به یاد کسی دست‌ات را لای پای‌ات می‌بری. با همین «الف»های پشت دست و پای. منتهای استیصال آن‌جاست که در آغوش کسی کس دیگری به یادت می‌افتد: آن سختی و انقباضی که حس کرده‌ای و دیگر نیست، یا حس نکرده‌ای و خیال‌اش کرده‌ای. به این می‌گویند منتهای استیصال. می‌توانی به خاطره‌یی یا آرزویی چنگ بزنی، همان‌طور که کسی را، یا رؤیای کسی را در منتهای سختی و انقباض به خودت فشرده‌ای. آن لحظه‌ی خواستن که چشمان‌ات را به هم می‌فشرد تا هر تصویر دیگری را محو کند

می‌گفتم که نصف راه را رفته‌ام. باقی بماند برای بعد